Cách làm bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống

Home » Tin tức

Cách làm bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống

Sau đây là dàn ý tham khảo giúp học sinh hoàn thành tốt bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống trong xã hội. 

Hướng dẫn cách làm bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống cho học sinh

Bước 1: Tìm hiểu đề

Xác định rõ nội dung của đề bài:

  • Yêu cầu bàn luận về hiện tượng nào trong đời sống xã hội?
  • Hiện tượng đó có những đặc điểm nào?
  • Cần khai thác làm rõ hiện tượng đời sống thông qua những vấn đề gì?
  • Lập dàn ý chung cho bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống;

Bước 2: Lập dàn ý

Lập dàn ý cho bài văn nghị luận hiện tượng đời sống theo bố cục cơ bản của một bài văn nghị luận đủ 3 phần chính: Mở bài - Thân bài - Kết bài

Mở bài: Giới thiệu chung về hiện tượng xã hội đời sống

Phần mở bài, thông thường người viết sẽ giới thiệu vấn đề sẽ nói. Ở đây, vấn đề sẽ là hiện tượng đời sống xã hội. Phải xác định rõ hiện tượng xã hội đó là gì?

Có hai cách để viết mở bài:

Mở bài gián tiếp: Học sinh mượn một hình ảnh hay các chủ đề khác có liên quan đến hiện tượng đời sống xã hội cần làm rõ. Sau đó dẫn dắt một cách hợp lý vào chủ đề chính đang khai thác.

Mở bài trực tiếp: Đi thẳng vào miêu tả và giới thiệu vấn đề.

Khuyến khích học sinh sử dụng mở bài gián tiếp để tăng thêm tính sáng tạo cho bài văn thêm sinh động và đạt được điểm cao hơn. 

Dùng các câu từ phù hợp ở cuối đoạn mở bài để liên kết với thân bài, giúp bài văn thêm mượt mà, không bị rập khuôn.

Thân bài: Làm rõ hiện tượng đời sống xã hội

Học sinh nên chia thân bài thành các đoạn văn nhỏ để làm rõ ý chính trong nội dung của mỗi đoạn. Đối với bài văn nghị luận về hiện tượng xã hội, nên phần thân bài theo các đoạn nhỏ như sau:

Đoạn 1: Giới thiệu, định nghĩa hiện tượng đời sống xã hội

Ở đoạn này, học sinh cần nêu ra định nghĩa và khái niệm của hiện tượng xã hội. Mô tả chung về hiện tượng xã hội trong đời sống. 

Đoạn 2: Phân tích hiện tượng đời sống xã hội

Nêu ra nguyên nhân xảy ra hiện tượng trên. Nếu đây là một hiện tượng xấu cần lên án, thì nên nêu hậu quả nếu hiện tượng đó xảy ra trong xã hội. 

Còn nếu là hiện tượng tốt, nêu những mặt tích cực cũng như ý nghĩa của hiện tượng xã hội sẽ ảnh hưởng đến đời sống con người như thế nào.

Đoạn 3: Chứng minh hiện tượng đời sống xã hội

Chứng minh hiện tượng xã hội bằng lý lẽ và đưa ra các dẫn chứng, càng nhiều dẫn chứng, bài văn sẽ mang tính thiết thực hơn.

Lưu ý: 

  • Không đưa ra các dẫn chứng không có thật trong cuộc sống để tăng tính thuyết phục
  • Đưa dẫn chứng vừa đủ để tránh trường hợp bài văn bị lan man hoặc mang lối kể chuyện 
  • Dùng các từ nối để nối các dẫn chứng lại với nhau để bài văn mạch lạc

Đoạn 4: Nêu ý kiến phê phán

Nếu đây là hiện tượng đời sống xã hội tích cực thì cần nêu ra ý kiến phê phán bằng cách đặt giả sử nếu con người làm trái ngược lại sẽ xảy ra những vấn đề gì, hậu quả như thế nào. Sau đó kêu gọi mọi người lan mạnh hiện tượng xã hội tích cực đó trong đời sống. 

Nếu là hiện tượng đời sống xã hội tiêu cực thì nêu ra giả thuyết nếu làm trái ngược lại, con người đạt được những điều gì và cuộc sống sẽ thay đổi ra sao để kêu gọi xã hội bài trừ và lên án hiện tượng xã hội đó. 

Kết bài: Tổng kết lại cả bài văn

Kết bài sẽ là phần tổng kết lại cho cả bài văn. Học sinh sẽ đưa ra hậu quả hoặc ý nghĩa của hiện tượng xã hội trong đời sống thường ngày. Ở phần này, học sinh nên dùng các từ như “Nói tóm lại”, “Nói chung là” để dẫn vào kết bài.

Bước 3: Viết thành bài văn chi tiết

Lưu ý khi làm bài văn hiện tượng đời sống xã hội:

  • Cần đưa ra những định nghĩa và thông tin chính xác
  • Dùng các từ nối để liên kết các ý và lý lẽ lại với nhau cho chặt chẽ
  • Nên đan xen dẫn chứng vào các lý lẽ đưa ra để tránh lạc đề thành bài văn biểu cảm
  • Dẫn chứng nên được miêu tả ngắn gọn, súc tích, không kể lể dài dòng, lan man
  • Tập trung khai thác hiện tượng xã hội, không đề cập vấn đề nào khác quá nhiều để tránh lạc đề

Trên đây là những điều cơ bản giúp học sinh tham khảo trong việc làm bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống. Hy vọng rằng các em sẽ đạt thành tích tốt trong học tập.